Incompany training motiverende gespreksvoering voor VO en MBO
Het zweet op de juiste rug. Een traject waarin je docenten leren om gesprekken te voeren waarin de leerling zelf nadenkt, zelf praat en zelf een stap zet.
Je docenten doen hun best. Ze leggen uit, ze dragen oplossingen aan, ze zeggen voor de derde keer waarom het belangrijk is. En de leerling zegt “weet ik niet” en kijkt naar buiten. Na het gesprek verandert er niks.
Dat gesprek kan anders lopen. En dat is te leren!
Wat je je team ziet doen
Een mentor komt een gesprek uit en het heeft hem veel energie gekost. Hij heeft twintig minuten gepraat, de leerling drie zinnen. Hij weet precies wat die leerling zou moeten doen en hij heeft het hem twee keer verteld. Het leek niet echt aan te komen Volgende week zit de leerling er weer, en er is niks veranderd.
In de teamkamer hoor je het terug: Ik krijg er geen hoogte van. Hij wil gewoon niet. Ik heb alles al geprobeerd.
De leerlingen zijn passiever geworden. Dat merkt iedereen in je team, en het antwoord dat iedereen automatisch geeft is harder werken. Meer uitleggen, meer motiveren, meer achteraan gaan. Precies daar zit het probleem. Hoe harder je docenten in dat gesprek werken, hoe minder de leerling hoeft te doen.
Dat is geen fout van je docenten. Ze hebben nooit geleerd hoe je een gesprek zo voert dat de leerling het werk doet.
“Ik zag eerst tegen een gesprek op wat ik morgen heb, nu heb ik er eigenlijk wel zin in.”
Deelnemer aan het traject
Scholen waar ik o.a. mee werk
Heerbeeck College Best
Albeda
Trinitas Gymnasium Almere
Baarnsch Lyceum
Porta Mosana College
MBO Amersfoort
Landelijke Beroepsvereniging Remedial Teachers
Samenwerkingsverband Zuidoost-Friesland
Almere College
De school die je voor je ziet
Leerlingen die eerlijk durven zijn tegen hun docenten, omdat ze zich echt gehoord voelen. Gesprekken die geen verhoor zijn en ook geen preek, maar een gesprek waar een leerling wat aan heeft.
Docenten die niet meer trekken en duwen, maar samen met de leerling kijken wat er speelt. En leerlingen die nadenken over hun eigen gedrag en zelf een stap zetten.
Dat is niet alleen prettig voor de leerlingen. Een mentoraat dat energie kost of juist energie oplevert, dat maakt een groot verschil in de werkdruk in je team en in wie er over een jaar nog met plezier voor de klas staat.
Je hebt vast al iets geprobeerd om daar te komen. Een studiedag met een goede spreker, een middag over gespreksvoering, een boek dat rondging. Het viel goed en toch zakte het weg. Dat gebeurt om twee redenen. Een gespreksgewoonte verandert niet in één dag, en de terugval komt pas weken later, als er niemand meer is om het mee te bespreken.
Precies daarom loopt dit traject door tot na die periode.
OP TEAMNIVEAU
Wat het oplevert voor het team en de school
Wanneer een team hiermee aan de slag gaat, verandert de dynamiek in de klas en in de teamkamer.
Echte actie
Docenten voeren gesprekken waarin leerlingen aan het denken worden gezet, zelf met ideeën komen en in actie komen na het gesprek. Het zweet ligt weer op de juiste rug.
Een gezamenlijke lijn
Wanneer het hele team dezelfde aanpak gebruikt, ontstaat er een gezamenlijke lijn in de begeleiding. Een leerling die bij drie mensen langsgaat, krijgt drie keer dezelfde aanpak. Dat geeft duidelijkheid aan leerlingen en het ontlast je team.
Meer werkplezier
Gemotiveerdere leerlingen, sterkere relaties en een betere sfeer in de klas. Docenten halen daar meer voldoening uit en zien de motivatie groeien.
Voor welke school dit is
Voor een school die ziet dat het contact met leerlingen de kern van het werk is, en die bereid is er meer dan één dag in te steken. Voor een team waarin mentoren, coaches, vakdocenten en decanen door elkaar zitten, want iedereen die met leerlingen praat heeft hier wat aan. En voor een teamleider die niet alleen een dag wil laten verzorgen, maar wil dat er een half jaar later nog iets van over is.
Voor wie dit niet is
- Een school die één inspirerende studiedag wil afvinken
- Een team dat verplicht wordt gestuurd zonder dat iemand ze gevraagd heeft wat zij lastig vinden
- Wie een trucje zoekt om leerlingen zover te krijgen dat ze doen wat de docent wil
Dat laatste is precies het tegenovergestelde van wat hier gebeurt.
Hoe het traject loopt
Opstap: de wip-wap
De workshop op jullie studiedag. Docenten zien in het moment wat ze zelf doen in een gesprek en ervaren één keer hoe anders het loopt als iemand niet duwt.
Hierna herkennen ze hun eigen patroon en willen ze weten hoe het anders kan.
Deel 1: zo krijg je de leerling aan het praten
Een hele trainingsdag. De omslag van overtuigen naar nieuwsgierig zijn, met de vaardigheden om dat te kunnen: ontlokkende vragen, reflectief luisteren en de houding tijdens het gesprek. Veel oefenen, met hun eigen leerlingen in het hoofd.
Hierna voeren ze een gesprek waarin de leerling meer praat dan zij.
Deel 2: als de leerling niks wil
Een dagdeel over de gesprekken waar het echt schuurt. De leerling die drie keer “weet ik niet” zegt, die tegenwerkt, die niks wil. Met eigen casussen.
Hierna lopen ze niet meer vast bij weerstand.
Deel 3: van praten naar in beweging
Een dagdeel over horen wanneer een leerling zelf iets zegt dat de goede kant op wijst, en dat uitbouwen. Hierna eindigen hun gesprekken met een stap van de leerling, niet met een opdracht van de docent.
Deel 4: nog steeds op de juiste rug
Een verdiepingsdagdeel, ongeveer een half jaar later. Terugkomen met de praktijk van een half jaar: wat werkt, waar zijn ze teruggevallen in oude gewoontes, hoe krijgen ze het weer scherp.
Hierna is het geen training meer, het is hoe ze werken.
Dit is de opzet zoals hij vaak loopt. Past dat niet bij jullie wensen rooster, groepsgrootte of studiedagen, dan passen we het aan. Dat en jullie wensen qua inhoud bespreken we in het kennismakingsgesprek. Op basis daarvan ontvangen jullie een voorstel op maat.
Waarom er een half jaar tussen zit
Docenten vallen niet terug omdat ze het niet snappen. Ze vallen terug omdat vertragen langzamer voelt dan het oplevert. Even vertellen wat een leerling moet doen lijkt sneller, en in een dag die al vol zit is dat verleidelijk. Dat gaat pas over als iemand het een paar keer heeft zien werken. Daarom loopt dit traject door tot na die periode.
De praktische vorm
- Op locatie bij jullie op school
- 6 tot 12 deelnemers per lichting, klein genoeg om iedereen echt te laten oefenen
- De trainingsdag en de twee dagdelen liggen verspreid over enkele weken, met oefentijd ertussen
- Het verdiepingsdagdeel volgt ongeveer een half jaar na de start
- Data plannen we samen rond jullie roosters en studiedagen
Wat er standaard in zit
Een oefendoel dat de docent zelf kiest. Aan het eind van de trainingsdag bepaalt elke docent waar hij de komende weken mee oefent, in zijn eigen gesprekken. Hij kiest zelf, precies zoals hij het straks bij zijn leerlingen doet.
Een oefenmaatje uit de groep. Een collega die ze op school toch tegenkomen. Oefenen stopt daarmee niet op het moment dat ik de deur uitloop.
Toegang tot het Motivatielab. Mijn online leeromgeving met lessen en trainingen, voor de duur van het traject. Voor de docent die tussendoor nog iets wil terugkijken.
Het boek Komt wel goed! Je docenten werken tijdens het traject met de methode zoals die in het boek staat.
Drie momenten met jou als teamleider. Vooraf een gesprek over wat je je team ziet doen en wat je anders wilt zien. Dat is meteen het vertrekpunt waar we later op terugkijken. Na de trainingsdag een terugkoppeling over waar je docenten mee gaan oefenen, zodat je er in de wandelgangen naar kunt vragen. Dat kost je vijf minuten en het houdt het onderwerp levend. En na het verdiepingsdagdeel het afsluitgesprek: wat is er veranderd en wat is er nodig voor de volgende lichting.
Wie dit traject geeft
Ik stond ruim tien jaar zelf voor de klas en begeleidde in mijn eigen praktijk veel leerlingen. Ik ken de dynamiek van een mentorgroep, het contact met ouders en de waan van de dag op een school.
Ik geef jaarlijks rond de honderd trainingen aan onderwijsprofessionals en ik schreef twee boeken over motivatie in het onderwijs: Motiveer en Leer! en Komt wel goed!.
Pauline Jonker, trainer motiverende gespreksvoering in het onderwijs
Vragen die teamleiders stellen
Wordt dit weer zo’n studiedag waar mijn team zuchtend naartoe gaat?
De workshop op de studiedag is de opstap. Wie daarna verder wil, schrijft zich in. Deelnemers die er zelf voor kiezen, oefenen ook echt.
“Bedankt voor jouw inspiratie en inhoud. De collega’s waren zeer te spreken over jouw workshop, de keynote vond ik ook erg inspirerend.” Linda, Baarnsch Lyceum
Is er over een half jaar nog iets van over?
Daar is het verdiepingsdagdeel voor. Dat ligt een half jaar na de start, precies voorbij het punt waarop mensen normaal terugvallen. We werken die dag met wat er in die maanden echt gebeurd is.
Mijn team heeft geen tijd.
Het traject is een dag en drie dagdelen, verspreid over het schooljaar. Het oefenen gebeurt in gesprekken die je docenten toch al voeren. Er komt geen extra taak bij, er verandert iets in wat ze toch al doen, gesprekken voeren.
Wij hebben al eens iets met gespreksvoering gedaan.
Dat hoor ik vaker, en meestal was dat een middag met theorie. De vraag die telt is wat je docenten daarna anders zijn gaan doen. Als het antwoord daarop niet veel is, dan is dit traject een goed vervolg.
Kan het ook korter of met een grotere groep?
Boven de twaalf deelnemers kan ik niet meer garanderen dat iedereen echt oefent en goede feedback kan krijgen. Bij een groter team plannen we meerdere groepen of kom ik met een extra trainer.
Moet iedereen mee?
Liever niet. Verplichte deelname werkt tegen de methode in, want ik vraag docenten om hun eigen lastige gesprekken op tafel te leggen. Begin met de mensen die willen. De rest volgt vaak vanzelf in de volgende groep, als ze al van hun collega's over de training en het effect ervan gehoord hebben.
Wat verwacht je van mij als teamleider?
Drie gesprekken en af en toe een vraag in de wandelgangen. Meer niet.
Wat er gebeurt als je een gesprek plant
We spreken elkaar via Teams of Zoom. Een halfuur over wat je je team ziet doen en wat je anders wilt zien. Ik vraag door, en jij hoort waar dit wel en niet bij helpt. Daarna weet je of het past.
De workshop op jullie studiedag. Je docenten merken in het moment wat ze zelf doen in een gesprek. Dat is meteen de opstap naar het traject en het moment waarop ze zelf kiezen om verder te gaan.
De eerste lichting start. De trainingsdag, de twee dagdelen en het verdiepingsdagdeel na een half jaar. Daarna kijken we samen wat er nodig is voor de volgende groep.
Het zweet op de juiste rug
Je docenten werken zich in het zweet en de leerling zakt onderuit. Dat gaat niet over met harder werken, dat gaat over met anders praten.
Kom een keer met me praten over wat je je team ziet doen. Dan weet je binnen een halfuur of dit past.
Liever eerst iets vragen per mail? Dat kan via [email protected].